Pravoslavlje · Praznici i tradicija
24. maj
11. maj po julijanskom kalendaru
Sveti Nikodim Srpski — značenje i praznovanje
Sveti Nikodim, srpski arhiepiskop, praznuje se 24. maja. Bio je svetogorski monah i hilandarski iguman, a njegovo ime posebno je povezano sa prevodom Jerusalimskog tipika 1319. godine. Spada među važne ličnosti srpske bogoslužbene i pisane tradicije.
Od Hilandara do arhiepiskopskog prestola
Nikodimov put povezuje Svetu Goru i srpsko crkveno središte. Kao hilandarski iguman upoznao je bogoslužbeni život monaških zajednica, a 1317. godine postao je srpski arhiepiskop. Ta služba pripada vremenu pre uzdizanja u rang Patrijaršije. Zbog toga ga precizno nazivamo arhiepiskopom, a ne patrijarhom.
Šta je Jerusalimski tipik?
Tipik uređuje bogoslužbeni i, u odgovarajućem okruženju, monaški poredak. Nikodimov prevod Jerusalimskog tipika na srpskoslovenski jezik završen je 1319. godine. Njegov značaj nije samo u prevođenju reči: takve knjige pomažu zajednici da bogosluženje vrši povezano i uređeno. Tipik ipak nije privatni priručnik iz kojeg se bez razumevanja određuje svačije lično pravilo.
Datum i razlikovanje imena
Istog građanskog dana u našem kalendaru praznuju se i Sveti Kirilo i Metodije. To ne znači da njihove biografije i službe treba spajati. Postoje i drugi svetitelji imena Nikodim, pa je korisno navesti Nikodim Srpski ili Nikodim, arhiepiskop pećki. Pri čitanju starih izvora obratite pažnju da 11. maj po julijanskom kalendaru odgovara 24. maju građanskog.
Post i porodična trpeza
Za 24. maj proverite dan u sedmici i mesto u vaskršnjem ciklusu. Sredom i petkom može važiti post sa prazničnim razrešenjem prema kalendaru. Spomen svetitelja ne pretvara sam po sebi svaki dan u mrsni.
Nikodim Srpski nije jevanđeljski Nikodim niti Nikodim Tismanski. Ime, titula i kontekst razlikuju ove ličnosti.
Molitva i crkveni život
Praznik je prilika da saznate šta znače bogoslužbene knjige koje se koriste u hramu. Za početak pitajte sveštenika kako se određuje godišnji raspored službi i zašto se neke službe prenose kada se praznici poklope.
Najčešća pitanja
Kada se praznuje?
24. maj. 11. maj po julijanskom kalendaru.
Šta je važno razlikovati?
Nikodim Srpski nije jevanđeljski Nikodim niti Nikodim Tismanski. Ime, titula i kontekst razlikuju ove ličnosti.
Da li se priprema posna trpeza?
Za 24. maj proverite dan u sedmici i mesto u vaskršnjem ciklusu. Sredom i petkom može važiti post sa prazničnim razrešenjem prema kalendaru. Spomen svetitelja ne pretvara sam po sebi svaki dan u mrsni.
Sa prevodom koje knjige se povezuje Nikodim Srpski?
Jerusalimskog tipika. Nikodimov prevod tipika iz 1319. godine važan je za istoriju srpskog bogosluženja.
Zajedno učimo · Kratko pitanje
Da li znate odgovor?
Sa prevodom koje knjige se povezuje Nikodim Srpski?
Dodirnite odgovor da pročitate objašnjenje.
A. Jerusalimskog tipika.
Tačno. Nikodimov prevod tipika iz 1319. godine važan je za istoriju srpskog bogosluženja.
B. Lestvice Svetog Jovana.
Netačno. Nikodimov prevod tipika iz 1319. godine važan je za istoriju srpskog bogosluženja.
Podelite pitanje sa prijateljem
Vi birate primaoca i potvrđujete slanje u aplikaciji.
Izvori i urednička napomena
- Srpski hram u Cirihu — Sveti Nikodim
- Radio Glas — O Tipiku arhiepiskopa Nikodima
- SPC — Godišnji tipik, spomen 11/24. maja
Crkveno učenje, istorijske činjenice, žitijsko predanje i običaji razlikovani su prema temi. Datumi u stranim izvorima mogu pratiti drugi kalendar. Za lično pravilo posta obratite se svom svešteniku.
