Pravoslavlje · Praznici i svetitelji
8. maj
25. april po julijanskom kalendaru
Praznik jevanđeliste i poziv da čujemo Jevanđelje
Markovdan, praznik Svetog apostola i jevanđeliste Marka, slavi se 8. maja. Posvećen je svetitelju za čije ime Crkva vezuje jedno od četiri kanonska Jevanđelja. Praznik je krsna slava porodica i slava hramova posvećenih Svetom Marku.
Ko je Sveti apostol Marko?
Crkva Svetog Marka poštuje kao apostola i jevanđelistu. Njegovo ime nosi drugo Jevanđelje u uobičajenom rasporedu Novog zaveta. Reč jevanđelje znači radosna ili dobra vest: u središtu je Gospod Isus Hristos i Njegovo spasenjsko delo.
Svetitelj se ne proslavlja samo kao istorijski pisac. Njegovo svedočanstvo živi u čitanju Jevanđelja na bogosluženju i u životu vernika. Poštovati jevanđelistu znači truditi se da ono što čitamo utiče na naše postupke.
Kako početi sa čitanjem Markovog Jevanđelja?
Možete odvojiti kratko vreme i pročitati jedan odlomak u pouzdanom izdanju Novog zaveta. Obratite pažnju na celinu kazivanja: ko govori, kome se obraća i kakav je odnos Hrista prema ljudima koji Mu dolaze.
Za nedoumice koristite crkvena tumačenja i razgovor sa sveštenikom. Rečenice izdvojene na društvenim mrežama često gube kontekst; njima ne treba dokazivati unapred donet sud o drugome. Svrha čitanja je razumevanje i obraćenje sopstvenog života.
Liturgija, hramovna i krsna slava
Markovdan se proslavlja bogosluženjem, a u hramovima posvećenim jevanđelisti i kao hramovna slava. SPC beleži takvo praznovanje u beogradskom Hramu Svetog Marka i u drugim crkvenim zajednicama.
Porodice koje slave dogovaraju kolač, žito i osvećenje sa svojim parohom. Ako posećujete drugu crkvenu zajednicu, pratite njen najavljeni raspored. Opšti datum praznika nije isto što i tačan sat Liturgije u svakom hramu.
Da li je Markovdan posna slava?
Ne može se odgovoriti jednom rečenicom za sve godine. Datum se nalazi u prolećnom bogoslužbenom periodu, pa je potrebno proveriti odnos prema Vaskrsu, sedmični dan i praznično razrešenje.
Kada je dan posan, cela slavska trpeza treba da prati odgovarajuće pravilo. Kada nije, domaćin slobodno može ponuditi i posna jela. Kulinarska preporuka na sajtu nije zamena za godišnji crkveni kalendar.
Običaji bez straha i preterivanja
Lokalni običaji uz Markovdan nisu svuda jednaki. Ne treba ih predstavljati kao opšti crkveni propis, naročito kada se uz njih vezuju predviđanja nesreće, obavezna jela ili tvrdnje da će svetitelj kazniti svakoga ko ima neodložnu obavezu.
Praznik možete obeležiti pažnjom prema porodici i gostima, čitanjem Jevanđelja i pomoći nekome kome je potrebna. Deci je korisnije objasniti šta znači dobra vest nego ih opterećivati spiskom zabrana bez pouzdanog porekla.
Najčešća pitanja
Kada je Markovdan?
8. maja po građanskom, odnosno 25. aprila po julijanskom kalendaru.
Da li je Sveti Marko napisao Jevanđelje?
Crkva za njegovo ime vezuje jedno od četiri kanonska Jevanđelja Novog zaveta.
Da li je Markovdan isto što i Đurđevdan?
Ne. To su različiti praznici; Đurđevdan se praznuje 6, a Markovdan 8. maja.
Zajedno učimo · Kratko pitanje
Da li znate odgovor?
Za čije ime Crkva vezuje Jevanđelje koje čitamo na Markovdan?
Dodirnite odgovor da pročitate objašnjenje.
A. Za Svetog apostola i jevanđelistu Marka.
Tačno. Sveti Marko je jedan od četvorice jevanđelista.
B. Za Svetog proroka Iliju.
Netačno. Ilija je starozavetni prorok; Markovdan je praznik jevanđeliste Marka.
Podelite pitanje sa prijateljem
Vi birate primaoca i potvrđujete slanje u aplikaciji.
Izvori i urednička napomena
Crkveno učenje, žitijsko predanje i narodni običaji razlikovani su prema temi. Lokalni običaj nije opšta crkvena obaveza. Datum je naveden prema sadašnjem odnosu građanskog i julijanskog kalendara. Za bogoslužbeni raspored i lično pravilo obratite se svojoj parohiji.
