Pravoslavlje · Praznici i tradicija
16. septembar
3. septembar po julijanskom kalendaru
Sveti Joanikije, prvi patrijarh srpski — značenje i praznovanje
Sveti Joanikije, prvi patrijarh srpski, praznuje se 16. septembra. Njegova služba vezana je za uzdizanje Srpske arhiepiskopije u rang Patrijaršije 1346. godine. Pri čitanju istorije važno je razlikovati crkvene titule i ličnosti istog imena.
Od arhiepiskopa do patrijarha
Joanikije je najpre služio kao srpski arhiepiskop, a potom postao prvi srpski patrijarh. U istorijskim spiskovima može biti označen kao Joanikije II, što ne znači da je bio drugi patrijarh: redni broj obuhvata i ranijeg arhiepiskopa istog imena. Ova razlika pomaže da se pravilno razume crkveni sled.
Zašto je važna 1346. godina?
Uzdizanje Patrijaršije vezano je za sabor u Skoplju u vreme Stefana Dušana. Taj događaj pripada četrnaestom veku i razlikuje se od dobijanja autokefalnosti u vreme Svetog Save 1219. godine. Crkveni rang i samostalnost nisu ista istorijska tema; sažeti vodič treba da ih razjasni, bez svođenja složene istorije na jedan datum.
Sećanje na pastirsku službu
Crkveni spomen podseća na odgovornost arhijereja da čuva veru i uređuje život zajednice. Za čitaoca danas to može biti podsticaj da upozna istoriju svoje Crkve i proverava izvore. Pri izboru ikone ili teksta navedite puno ime, jer postoji više svetitelja Joanikija. Poštovanje svetitelja ne zahteva neproverene priče ili preuveličavanje istorijskih tvrdnji.
Post i praznična trpeza
Šesnaesti septembar nije u višednevnom postu. Ako pada u sredu ili petak, primenjuje se dnevno pravilo posta. Porodica ili hram koji ga slave proveravaju godišnji kalendar i dogovaraju pripremu slave sa sveštenikom.
Prvi srpski patrijarh i prvi srpski arhiepiskop nisu ista ličnost. Sveti Sava je prvi arhiepiskop autokefalne Srpske crkve, a Sveti Joanikije prvi patrijarh.
Molitva i porodično praznovanje
Raspored bogosluženja proverite u svojoj parohiji. Ako je ovo vaša krsna slava, sa sveštenikom dogovorite osvećenje slavskog kolača i žita. Praznik je prilika za zahvalnost Bogu, mir u porodici i pomoć bližnjem. Raskoš trpeze i broj gostiju nisu merilo vere.
Najčešća pitanja
Kada se praznuje?
16. septembar. To odgovara datumu 3. septembar po julijanskom kalendaru.
Da li su svi narodni običaji obavezni?
Ne. Razlikujte bogoslužbeni život i crkvena pravila od lokalnih i porodičnih običaja. Praznovanje treba da donosi mir, zahvalnost i ljubav, bez sujeverja i prinude.
Da li se priprema posna trpeza?
Šesnaesti septembar nije u višednevnom postu. Ako pada u sredu ili petak, primenjuje se dnevno pravilo posta. Porodica ili hram koji ga slave proveravaju godišnji kalendar i dogovaraju pripremu slave sa sveštenikom.
Da li 1346. godina označava isto što i autokefalnost 1219. godine?
Ne, 1346. se odnosi na uzdizanje u rang Patrijaršije. Autokefalnost i kasnije uzdizanje u rang Patrijaršije različiti su događaji crkvene istorije.
Zajedno učimo · Kratko pitanje
Da li znate odgovor?
Da li 1346. godina označava isto što i autokefalnost 1219. godine?
Dodirnite odgovor da pročitate objašnjenje.
A. Da, oba datuma označavaju isti događaj.
Netačno. Autokefalnost i kasnije uzdizanje u rang Patrijaršije različiti su događaji crkvene istorije.
B. Ne, 1346. se odnosi na uzdizanje u rang Patrijaršije.
Tačno. Autokefalnost i kasnije uzdizanje u rang Patrijaršije različiti su događaji crkvene istorije.
Podelite pitanje sa prijateljem
Vi birate primaoca i potvrđujete slanje u aplikaciji.
Izvori i urednička napomena
- SPC — Sveti Joanikije, prvi patrijarh srpski
- Radio Glas — kalendarski spomen 16. septembra
- Način posta — datumi u izvoru su po starom kalendaru
Crkveno učenje, istorijski podaci, žitijsko predanje i narodni običaji razlikovani su prema temi. Za lično pravilo posta i pripremu za Pričešće obratite se svom svešteniku.
